ملا محمد مومن كرمانى
168
صحيفة الارشاد ( تاريخ افشار كرمان - پايان كار صفويه ) ( فارسى )
زنده ماند ، از آن ما خواهد شد . . . « 1 » عصر جهانشاهى افشار تمام شد دادال اوغلى خوب متوجه شده كه جنگ زندگى ايلى با زندگانى شهرنشينى قرن 19 و 20 نتيجهاى جز نابودى زندگى كوهستانى و كوچنشينى نخواهد داشت . مسلسلها و تانكها و توپها - و اخيرا هليكوپترها و هواپيماها - ديگر ، فرمان عليكم بالقلاع ، و عليكم بالجبال را بلا اثر خواهد ساخت . او مىدانست كه زندگانى باشكوه ايلى و شبانى ديگر تحت الشعاع تمدّن شهرنشينى خواهد شد - مغلوب سلاح آتشينى خواهد شد كه بر خلاف شمشير و سرنيزه ، به انسان فرصت نخواهد داد كه به چشم خود قاتل خود را در برابر ببيند و روز قيامت از او بازخواست كند . تمدّن راه دور ، مرگ از راه دور را به سوغات آورده بود : « شگفتا كه نيروى جوان و شجاع ما ناچار به زمين خواهد غلطيد ، رفتنىها خواهند رفت ، و آنچه برجاى زنده خواهد ماند ، او از آن ما خواهد بود . . . » حرف دادال اوغلى درست بود ، رفتنىها خواهند رفت اما متأسفانه در اينجا رفتنى خود او بود و نظامى كه بدان وابسته بود . نه كوههاى توروس و نه كوهستانهاى خبر ، نه گردنههاى راهبر و نه بلندىهاى قارص ، هيچكدام . عصر كلبعلى خانها ديگر تمام شده بود . پانزده سال بعد از سفر سديد السلطنه ، هم أقطاع از سرانه انسان نجات يافت و هم افشار از سرانهء حيوان معاف شد . « 2 »
--> ( 1 ) - ابيات دادال اوغلى توسط استاد محترم آقاى دكتر محمد تقى امامى خويى ترجمه شده است . ( 2 ) - گويا وقتى در نورنبرگ ، رؤساى آلمان را محاكمه مىكردند ، گورينگ گفته بود : اين همه تقصير براى ما نتراشيد ، ما تنها يك تقصير داريم و آن اين است كه جنگ را باختهايم . همين و ديگر هيچ !